Onderzoek Circulaire Materialenhub

Materialenhubs zijn cruciaal voor een circulaire gebiedsontwikkeling, en zijn naast een ruimtelijke uitdaging ook een strategisch governance- en businessmodelvraagstuk. BLOC, gemeente Rotterdam, Stichting Keilekwartier, Keilecollectief, Buurman en Placebased werken daarom aan een integraal samenwerkingsmodel voor hub De Start op de voormalige Milieustraat aan de Keilezijweg. Hierbij wordt nagedacht over rollen, spelregels, eigenaarschap, juridische logica en businesscase. We verbinden publieke doelen aan de kennis van lokaal ondernemerschap voor echte stappen van ambitie naar uitvoering. Daarnaast bouwen we aan een herhaalbaar model dat ook in andere gebieden toepasbaar is.

Waarom circulaire hubs nu meer dan ooit een strategisch vraagstuk zijn

Van een plek naar een adaptief systeem

De Start op de voormalige milieustraat aan de Keilezijweg is beoogd testcase en startpunt. Het kernvraagstuk is samenwerking en spelregels: eigenaarschap, contracten, juridische kaders en businesscase. Samen met meerdere afdelingen van de gemeente (Stadsbeheer en Stadontwikkeling), lokale ondernemers (Buurman en Placebased) en programmeurs (Kielecollectief) werken we aan een adaptief hub-concept wat de circulaire ambities in het Gebiedsambitiedocument gaat helpen realiseren.

We richten ons op een hub met de juiste voorwaarden voor afzet, doorstroming en andere logistieke kenmerken zodat we materialen zo lokaal mogelijk laten circuleren. Buffercapaciteit is daarbij onmisbaar en moet zo worden ingericht dat het geen eindstation wordt. Dit is extra complex in gebiedsontwikkelingen waar tijdelijkheid de norm is: ruimte is schaars, contractduur onzeker en investeringsbereidheid daardoor kwetsbaar.

Daarom vraagt de ontwikkeling van circulaire hubs om een businesscase- en governance-model dat adaptief is en dus strategisch met tijdelijkheid kan omgaan. Daar richten we ons op met dit project.

Dat betekent concreet dat het kan schakelen tussen verschillende schaalniveaus en ruimtelijke condities. Daarbij zijn lokale makers essentieel als cultuurdrager, innovatiebron en zichtbare motor van hergebruik, maar zij vormen niet het hele antwoord: voor volume, continuïteit en CO₂-impact zijn ook grotere ketenpartijen, logistieke robuustheid en professionele verwerkings- en distributiecapaciteit nodig. De sleutel ligt in het ontwerpen van een governance- en businessmodel: heldere definities van afval versus materiaal, afspraken over eigendomsoverdracht, verantwoordelijkheden voor kwaliteit en veiligheid, en een verdeling van kosten en baten die zowel publiek als privaat uitvoerbaar is.

De rol van BLOC

BLOC bewaakt als penvoerder van de subsidie samenhang en voortgang: scope, gedeelde taal, keuzes en verbinding tussen beleid en praktijk. Omdat een circulaire hub meerdere logica’s samenbrengt (publieke doelen, ondernemerschap, gebiedsontwikkeling) ontstaat zonder regie al snel versnippering en stapeling van deelproducten. Samen zorgen we dat afspraken over eigenaarschap, verantwoordelijkheid en rechtmatigheid aansluiten op de operationele realiteit van materiaalstromen en de ondernemers.

Daarmee creëren we de condities waarin partners inhoudelijk kunnen excelleren, terwijl het traject tegelijk tempo, kwaliteit en besluitvorming borgt richting een adaptief en overdraagbaar hubmodel, wat werkt voor alle betrokkenen.