De Alblasserwaard is een gebied met een grote landschappelijke kwaliteit, sterke gemeenschappen en een rijke historie. Toch wordt de regio nog te vaak ervaren als een verzameling losse plekken. In ons Actieplan Alblasserwaard 2025–2027 werd daarom het idee van Poorten naar het Landschap geïntroduceerd: herkenbare plekken waar bezoekers het gebied binnenkomen, geïnspireerd worden om het verder te verkennen en verleid worden om gebruik te maken van lokale voorzieningen. Zo profiteert ook het lokaal ondernemerschap van bezoekersstromen.

Gemeente Molenlanden vroeg BLOC om dit idee concreet te maken. Waar liggen de meest kansrijke poorten, wat moeten ze bieden, hoe vormen ze samen een netwerk en – minstens zo belangrijk – hoe organiseer je dat meerdere gemeenten en partners dit gezamenlijk dragen? Richting het jubileumjaar 750 jaar Alblasserwaard in 2027 en met zicht op financieringskansen, zoals de Kwaliteitsimpuls van de provincie Zuid-Holland, is dit het moment om van ambitie naar uitvoerbaarheid te bewegen.

Effectieve poorten voor een sterke bezoekerservaring

Een recreatieve poort is geen doel op zich, maar een middel voor een specifieke doelgroep en plek: een locatie waar je kunt overstappen van auto of trein naar bijvoorbeeld de fiets, waar routes samenkomen, waar informatie helder en uniform is en waar je in één oogopslag begrijpt wat de regio te bieden heeft aan voorzieningen en ervaringen.

Fasering

In de eerste fase organiseren we intergemeentelijke afstemming. We spreken met de gemeenten in dit gebied en andere cruciale partners om scherp te krijgen welke doelgroepen relevant zijn en welke randvoorwaarden gelden op het gebied van landschap, beheer en bereikbaarheid. Zo ontstaat een gedeeld kader en een longlist van relevante en kansrijke locaties.

Vervolgens ontwikkelen we een modulair poortconcept. Voor elke locatie geldt vaak een specifiek ambitieniveau of een eigen set randvoorwaarden. Daarom werken we met een opbouw in niveaus: van een basisvariant met duidelijke markering en route-informatie tot volwaardige overstappunten met voorzieningen en beleefelementen. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar de netwerklogica van de regio: waar komen mensen binnen via OV of water, waar vormen infrastructuren zoals de A15 een barrière en waar is extra geleiding nodig om bezoekers het landschap in te trekken? Zo worden poorten geen losse interventies, maar onderdelen van een samenhangend regionaal systeem.

Om tot keuzes te komen, hanteren we een transparant afwegingskader dat we samen met de opdrachtgever en partners opstellen. We kijken naar het effect op spreiding in de regio  en verblijfsduur, de kwaliteit van bereikbaarheid en overstapmogelijkheden, de koppelkansen met bestaande routes, de toegevoegde waarde voor het lokaal ondernemerschap, de organisatorische draagkracht en de landschappelijke inpassing. Op basis daarvan ontstaat een gedragen shortlist, met per poort een voorkeursvariant en een duidelijke route richting uitvoering in 2026–2027.

De opbrengsten

Het resultaat is een compacte, bestuurlijk bruikbare verkenning die direct inzetbaar is voor besluitvorming en bijvoorbeeld financieringsaanvragen. Compleet met aantrekkelijke kaarten en varianten, als basis voor heldere afspraken over organisatie, rolverdeling en financiering. De meerwaarde zit niet alleen in het adaptieve ruimtelijke ontwerp van de poorten, maar juist in het verbinden van strategie, governance en uitvoering.