Het Keilekwartier ontwikkelde zich de afgelopen jaren in twee stappen. In 2024 begeleidde BLOC de informele Gebiedscoöperatie: de gesprekstafel waarin huurders, eigenaren en de gemeente Rotterdam elkaar vonden in de doorontwikkeling van het gebied. In 2025 zette BLOC die energie om in een formele Stichting Keilekwartier (SKK), met juridische, bestuurlijke en organisatorische basis, een eerste cofinanciering en erkenning als Built4People Innovation Cluster. Begin 2026 stelde de gemeenteraad het Gebiedsambitiedocument (GAD) Keilekwartier vast. Dit voorziet in het formele kader voor de herontwikkeling, met SKK daarin genoemd als organiserend en verbindend platform.

Onze eigen evaluatie begin 2026 bracht heldere prioriteiten: breng focus aan in doelen en rollen, organiseer structurele capaciteit, beleg fondsenwerving en positionering als doorlopend spoor, en formaliseer de samenwerking met de gemeente in lijn met de motie die werd aangenomen in de Gemeenteraad bij de vaststelling van het GAD.

Die opgaven stapeldem zich op met een reeks gelijktijdige, urgente vraagstukken. Zo moest er worden gewerkt aan de inrichting en democratische legitimatie van de stichting, was er nog geen structurele financiering en kwamen er urgente vragen op projectniveau. Zonder een gedeeld programmatisch kader dreigde precies het scenario te ontstaan dat de stichting ooit moest voorkomen: een gebied dat afhankelijk blijft van losse, kansrijke maar onderling niet verbonden initiatieven.

Onze aanpak

BLOC ontwikkelde samen met de stichting en in overleg met de Gebiedscoöperatie het Programma Keilekwartier 2025–2035: een meerjarig, programmatisch kader met zes programmalijnen – Samenwerken, Realiseren, Programmeren, Waarderen en laten terugvloeien, Testen/onderzoeken/leren, en Teruggeven en delen – en drie ontwikkelfasen: Fundament (2025–2026), Tot bloei komen (2026–2030) en Veerkrachtig systeem.

Onze rol

De toegevoegde waarde van BLOC zit in het vertalen van een organisch gegroeide, bottom-up coöperatie naar een programmatische werkwijze die extern – gemeente, fondsen, Europese partners – overtuigt, zonder de eigenheid van het gebied in te leveren. Concreet hebben we de volgende zaken ontwikkeld:

1. Werkprogramma 2025–2035 (2030–2035). Een sturingsmodel op strategisch, programmatisch en operationeel niveau koppelt deze lijnen aan heldere rollen voor stichting, gemeente en gebiedspartijen. Het programma functioneert daarmee als strategisch kader, programmatisch kader én samenwerkingskader.
2. Concrete projecten als bewijslast – we verbonden het programma aan tastbare projecten: de Materialenhub M4H (subsidieovereenkomsten met vier partners, een provinciale bijdrage vanuit de Subsidieregeling circulair Zuid-Holland, en de ontwikkeling van het Huis van 2026 als circulaire demonstratiewoning) en bijvoorbeeld herontwikkelingsscenario’s voor andere projecten in het gebied.
3. Europese en financiële positionering – we werkten de relatie met Built4People en de New European Bauhaus verder uit en verkenden een strategisch partnerschap met de Rabobank, steeds vanuit de vraag wat onafhankelijkheid, representatie en programmatische openheid voor SKK betekenen.
4. Kennistraject – we structureerden een onderzoeksprogramma rond de acht ambities uit het Gebiedsambitiedocument, met aanhakende kennispartners (TU Delft, Hogeschool Rotterdam, Erasmus Universiteit) en financieringssporen (EU shared ownership-call, NWO, URBACT, GTI/Kansen voor West).
5. Stakeholderproces en verantwoording – we werkten mee aan inspraak over trajecten in het gebied, werkten mee aan de programmering tijdens de Rotterdam Architectuur Maand en voerden vele gesprekken met andere stakeholders om verbindingen te leggen.

Resultaten

• Programma Keilekwartier 2025–2035 (concept versie 2.0) gereed – zes programmalijnen, drie fasen en een sturingsmodel – als basis voor besluitvorming in de Gebiedscoöperatie en onderlegger voor de SOK.
• Materialenhub M4H: subsidieovereenkomsten met vier partners afgerond en een provinciale bijdrage van €60.000 toegekend; Huis van 2026 in ontwikkeling als tastbare, circulaire demonstratie.
• Erkenning als Built4People prospective Innovation Cluster, met directe toegang tot Horizon Europe-calls en de NEB Facility.
• Eerste strategische verkenningen van partnerschappen met co-financiers.

Wat we leerden

De evaluatie van 2025 leerde de stichting dat inhoudelijke waarde alleen niet volstaat: externe partijen toetsen evenzeer op institutionele robuustheid als op inhoud. Een bottom-up samenwerking verdient pas blijvend vertrouwen – van gemeente, van financiers, van het gebied zelf – wanneer haar energie wordt vertaald in een programma dat navolgbaar, adaptief en verantwoordbaar is, zonder daarbij het organische en coöperatieve karakter te verliezen.

Dat vraagt om scherpe keuzes tussen sturing en uitvoering, om expliciete koppeling van financiering aan programmalijnen, en om continuïteit die niet afhankelijk blijft van de inzet van enkelen. Het Keilekwartier laat zien dat programmatisch werken en bottom-up ontwikkeling elkaar niet uitsluiten, maar juist versterken – precies de balans tussen veerkracht, tempo en ambities waar de stichting nu op stuurt.